Tweede week april 2003 - De Week van Mark Ritsema

UIT MUZZY

De Week Van... is deze keer voor Mark Ritsema, zanger/gitarist van onder andere Spasmodique. Die band had vorige week de laatste concerten van de tour na de come-back. Mark gaat daar natuurlijk uitgebreid op in, ook komen de andere projecten waaraan hij bijdraagt zoals bijvoorbeeld Raskolnikov aan de orde. Mark stelt eerst even de hoofdrolspelers voor:

Meest voorkomende personen:

Mark Ritsema - zanger/gitarist van Spasmodique en
Arjo Hijmans - gitarist van Spasmodique
Reinier Rietveld - drummer van Spasmodique
Ray(mond) Gerrits - bassist van Spasmodique
Barney Bezemer - geluidsman van Spasmodique
Ron Mansveld - Manager en lichtman van Spasmodique

Chris Grem - toetsenist/bassist en producer van Raskolnikov
Ron de Bruyn - drummer van Raskolnikov
Peter Jessen - bassist van Raskolnikov (niet aanwezig tijdens dagboek)

Dinsdag
Deze week vinden de laatste drie optredens plaats van de Villa Delirium Tour, de eerste tournee van Spasmodique in ruim tien jaar. In de afgelopen maanden hebben we er dan zo'n twintig optredens opzitten. De laatste serie van vijf optredens is twee weken geleden begonnen in R17 te Grootenbroek. Memorabel was het optreden daarna in Ekko te Utrecht. Vandaag is het dinsdag en valt er weinig te melden. Een domestische dag; beetje schoonmaken in huis, was naar de wasserette en nieuwe snaren op de gitaren. 's Nachts werken in Hotel New York als nachtportier, wat ik twee nachten per week doe. Vannacht is het lekker rustig, zoals meestal. Leesvoer: Waanzin, Een korte geschiedenis van Roy Porter. Zeer inspirerend, als je je graag laat inspireren door de duistere en ondoorgrondelijke kronkels van de geest.

Woensdag
Geslapen tot een uur of halfdrie. 's Middags nog wat mailtjes verstuurd en gebeld naar zalen betreft Raskolnikov. Wanneer ik bel naar een podium/café in Noord-Holland krijg ik een hoorbaar beschonken vrouw aan de lijn: "nee, de programmeur is er niet, kan ik je helpen?"
Na mijn uitleg geeft zij een soort ontmoedigingsbabbel als repliek: geen geld, bij voorbaat al niet interessant, etc.. Haar naam wil zij niet zeggen. Vreemd mens.
's Avonds word ik getrakteerd op Indiaas eten en een concert van Interpol in de Melkweg, door Jean Paul van Mierlo, initiator en webmaster van www.spasmodoque.nl en samensteller van het boek From The Cellar Of Roses, 20 jaar Spasmodique. Tijdens het eten broeien we op ideeen voor nieuwe sites. Interpol is erg statisch, maar wel cool op een New Yorkse manier. Hun muziek wordt vergeleken met Joy Division maar daarvoor mist het de intensiteit. Wel typische jaren tachtig/koude oorlog muziek. Ik moet denken aan English Subtitles en vooral aan Jozef K.. J.P. geniet zichtbaar maar zegt achteraf ook de ontlading gemist te hebben; de haartjes blijven in model en er lijkt geen spatje zweet aan te pas te komen. Ook de zaal blijft cool. Het concert is uitverkocht en in zo'n bomvolle Melkweg is het overigens niet erg prettig vertoeven.
Om een uur of een weer thuis en meteen op zoek gegaan naar mijn lp van Josef K. uit 1981. Mijn platencollectie kent geen enkel systeem, dus dat is even zoeken. Geluisterd, met Camels en goeie bel whisky bij de hand en de kat op schoot. (Katten houden trouwens meer van cd's want die hoef je halverwege niet om te draaien.)
Later op video gekeken naar de, eerder deze avond uitgezonden documentaire over het wel en wee van de beginnende popgroep Milk (Volgend Jaar Pinkpop). Een even hilarisch als ontluisterend verslag van een band die de lange en hobbelige weg bewandelt, die door het Nederlandse muzieklandschap loopt. Voer voor iedere popmuzikant. Af en toe vind ik het ook pijnlijk herkenbaar; de bandruzies, de trieste ambiances, de ambitie vermengd met een "we doen wat we willen" instelling en het gesol met platenmaatschappijen. Soms lijkt het of de Nederlandse muziekscène is blijven hangen tussen geveinsde professionaliteit en een al even geveinsde bohemische instelling. Zo van "we zijn geen ambtenaren want we zijn artistiek bezig". Maar niemand lijkt eerlijk te zijn tegen niemand en niemand lijkt vooral ook maar een enkele visie te hebben. Van de gitarist die het stappen en rock & rollen belangrijker vind dan z'n partijen goed uit te werken en op tijd te komen, tot de A&R's met hun eeuwige gezeur over de ontbrekende single (hoe lang moet je in godsnaam leren op school om dat te kunnen zeggen?). Pure clichés, en verder heeft men geen clue. Heb ik ook niet, maar eerlijkheid en oprechtheid lijken mij grondbeginselen, vooral als het gaat om muziek - nog steeds een combinatie van expressie en vertier.
Enfin, om een uur of vier vindt ook de kat dat het tijd wordt om naar bed te gaan. Om Josef K. (ooit een veelbelovende new wave band - drie prachtige singles en een mooie lp) te citeren: "I smash up the radio, that's enough for one day".

Donderdag
Vanavond spelen we in een relatief nieuwe club in Breda genaamd Mezz. Na gedurende een paar optredens afwezig te zijn geweest, vervoeren we een deel van de band en de backline weer met de Arrow Classic Rock bus (met dank aan Classic Arrow promoman Ruud), een opzichtige zwarte bus met op de zijkant de namen van dinosaurussen als Pink Floyd, Golden Earring, Roxy Music en Queen ("De muziek van je leven"). Spasmodique moet zich nog steeds scharen onder de laatste regel: Etc.. Je zit wel vorstelijk in deze bus en we hebben onderweg altijd veel bekijks.
Mezz is een indrukwekkend gebouw met ruim podium en een (volgens kenners Reinier en geluidsman Barney) fantastisch P.A.. De zaal is gortdroog en ruikt nog naar verf en stopverf.
Alles is strak en goed geregeld - van de kleedkamer tot de dagschotels in een nabij gelegen etablissement. Na de soundcheck en het eten duiken we gezamenlijk een platenzaak in. Twee cd's voor 15 Euro. Arjo en ik vissen Jackson Brown, The Band, Brainbox en Joni Mitchell uit de bakken. Hoezo Arrow Classic Rock? Barney scoort een berg dvd's waaronder Wayne's World. De mooiste aanwinst is voor Reinier; een deluxe edition van de horror classic Evil Dead, verpakt in een prachtig geïllustreerde Book Of The Dead (compleet met spreuken om het kwaad op te roepen) met rubberen kaft waarop in reliëf een bosgeest staat afgebeeld. De hierop volgende uren komt er niet veel meer uit Reinier dan een (in lage grunt uitgesproken:) "Joooooin Us".
Ondanks het fantastische P.A. hebben we een harde dobber op het podium. We staan ver uit elkaar en hebben soms wat moeite met onderling communiceren, in open stukken of als er gewoon iets mis gaat en ter plekke moet worden opgelost. We hebben voor deze laatste optredens het materiaal van onze recente cd Villa Delirium iets losgelaten en wat oude publieksfavorieten in het repertoire opgenomen, zoals Barracuda en Cellar Of Roses. Het publiek reageert hier goed op en het speelt lekker weg. Na het optreden heeft Ron het druk met de verkoop van T-shirts en cd's. Ik vind het een van onze mindere avonden. Op weg naar huis wordt er whisky en bier gedronken en meegezongen met The Band en Brainbox. Behalve door Reinier, wiens "Jooooin Us" steeds kwaadaardiger begint te klinken. We laten ons in Rotterdam nog even afzetten bij een café.

Vrijdag

© Peter de Jong
Rond een uur of drie terug in de Arrow Classic Rock bus, op weg naar Heiloo, voor een optreden in de Buk (voorheen Buk Buk). Op de door files geteisterde snelwegen probeer ik nog wat bij te slapen.
In Heiloo (onder de rook van Alkmaar) hebben we in het verleden veel gespeeld. De Buk is qua bezoekers inmiddels flink verjongd. Het is met dank aan Buk-veteraan en trouwe fan Frans dat we hier vanavond spelen. Frans wacht ons al op als we arriveren en doet er de rest van de dag en de avond alles aan om het ons naar de zin te maken. De Buk heeft een ruime zaal, niet zo'n groot podium en beslist geen fantastisch PA.. Maar we voelen ons er meteen weer thuis. Hier leeft het tenminste!! Later pest Ron mij dat mijn voorkeur voor dit soort zalen (boven het veel frissere Mezz) en mijn voorliefde voor underground in het algemeen, alles met mijn jeugd te maken moet hebben:
"Waarschijnlijk een te krappe trappelzak".
"Hmmm ik zal het van de week eens aankaarten bij mijn psychiater."
Ray doet in een lokale platenzaak een drie-dvd's-dikke Beatles Anthology op en probeert een stevige verkoudheid te onderdrukken met Codeïne.
We eten kip (!) en drinken daarna Irish Coffee in een lokaal café.
Het optreden gaat geweldig en maakt iedere psychiatrische hulp overbodig!! We worden vooraf gegaan door Tijd Is Geld. Deze groep uit Egmond-Binnen is al veertien jaar niet meer actief, maar speciaal voor deze gelegenheid heropgericht. Zo klinken ze beslist niet; met hun strakke, donkere en hypnotiserende set, geworteld in de goeie kant van de jaren tachtig.
Spasmodique heeft het vanaf de eerste nummers te pakken. Het wordt een gekkenhuis, met vooraan een dansende en krioelende meute publiek. Een jongen met een prachtige roze hanenkam vraagt om Gary Gillmore's Eyes. Zijn vriendinnetje is een engelachtig meisje met lang, bijna wit haar. Kan met haar verschoten Spasmodique/Who's Afraid T-shirt zo op de volgende hoes. Als we na twee lange toegiften allang weer in de kleedkamer op zolder zitten uit te puffen, komt iemand ons terughalen voor een derde ronde. Daarna heeft het publiek er nog steeds geen genoeg van en maken we het optreden af met Public Life, compleet met publiekskoor: "something dies inside". In de kleedkamer wordt nog wat nageborreld. Frans is er, de immer bebaarde Chis (nog zo'n oerfan), mijn maat Jules, Tsjechische vrienden van Arjo en een manisch borderlijnende dame uit een ver verleden. Het engelachtige meisje staat met een vriendin bij de trap. Iemand vraagt of ze van Kane houden. Ze knikken heftig van nee. De terugreis naar Rotterdam is vaag maar wordt gekenmerkt door tevredenheid.

Zaterdag
Vandaag spelen we in thuishaven Rotterdam (Nighttown Theater) dus hoeven we niet zo vroeg weg. Allereerst stevig uitslapen, dromend van een te krappe trappelzak. Het is prachtig weer dus besluit ik naar de zaal te wandelen, met als gevolg dat ik veel te laat aankom om te helpen met uitladen. De backline staat al opgesteld. De vaste geluidsman in N.T. is Niek (ooit de vervanger van Arjo in 1989). Hij oogt wat gespannen, maar houdt zich tegelijk groot en doet flink zijn best voor ons. De installatie is niet super maar we hebben zelf gekozen voor deze locatie, vooral omdat het de meeste sfeer heeft van het Nighttown complex. Het was mijn idee om als voorprogramma Elian te vragen. Deze getalenteerde maar (zo blijkt) grillige zangeres verschijnt echter veel te laat (als wij ergens anders aan het eten zijn) en vertrekt (om onduidelijke redenen) meteen weer. Geen voorprogramma. Het wachten tot showtime gaat ongemerkt voorbij, er zijn veel vrienden en kennissen gekomen. Hieronder scharen we inmiddels ook al die mensen die ons de afgelopen maanden hebben gesteund, met bemoedigende woorden en enthousiaste mailtjes, maar vooral door bijna geen optreden van ons over te slaan. Germ, Taco, Jean Paul, Frans, Louise en natuurlijk Jan, die zijn vrees voor naalden overwon om een Spasmodique tattoo te laten zetten. Een man van weinig woorden die genoeg zegt door je na ieder optreden weer stevig in zijn armen te drukken. Het wordt ook een optreden voor hen. Ze zijn nadrukkelijk aanwezig en bij de laatste toegift Start To Believe heeft Jean Paul een microfoon te pakken, rollen we samen over het podium en schreeuwen we broederlijk het slotwoord uit: "horny!!!". Ray, Reinier en Arjo zien het vanachter hun instrumenten aan met grijnzen van oor tot oor. De tour is voorbij en we weten allemaal dat we het al heel snel zullen gaan missen; zowel de band als de fans. We kijken zeer tevreden terug op de afgelopen maanden. Het is geen kleffe reünietour geweest, doordat we zijn uitgegaan van een nieuw repertoire. Zo voorkwamen we ook de gemakzucht bij onszelf. Het was soms hard werken, maar het is tegelijk gaan groeien, zoals dat vroeger ook gebeurde op het podium. De oude magie heeft ons niet in de steek gelaten. Binnenkort gaan we gewoon weer aan de slag met nieuwe nummers. Misschien wat zomerfestivals. We zien wel. Er wordt nog lang nageborreld en gepraat in het café gedeelte van Nighttown, gevolgd door diverse nachtcafés.

Zondag
Middag. Ik word wakker van het geluid van helikopters. Eens even goed nadenken. Oh ja, dit is Rotterdam en vandaag wordt hier de marathon gelopen. In mijn kop lijkt het echter wel Saigon of Bagdad. Om halfdrie moet ik in Rotown zijn. Gitaar en tas met effecten moeten mee, dus bestel ik een taxi. Na veel gestress en getelefoneer verschijnt deze uiteindelijk om tien over drie!!! "Ja meneer; de Marathon.", weet de zwaarbesnorde chauffeur laconiek te melden. Gelukkig blijkt er in Rotown geen sprake te zijn van een strak schema. Het gaat hier om een optreden van De Koninginnen van de Nacht, een aantal prostituees van de Keileweg die bijeen werden gebracht door columniste Carrie om, al optredend en zingend, te werken aan betere leefomstandigheden voor prostituees in Rotterdam. Op de gelijknamige benefiet cd vertolkt Raskolnikov het nummer By The Lamplight met Fatima. Vanmiddag doen we dit live met een incompleet Raskolnikov (bassist Peter zit in Engeland, toetsenist Chris speelt dus bas), aangevuld met wat nummers uit ons repertoire. Fatima (een bijzonder stille vrouw) heeft weinig volume in haar stem, maar een goed gevoel voor timing. We spelen het nummer vanmiddag voor de vierde keer en ik heb haar nog nooit op een fout kunnen betrappen. Zelfs als ik wat akkoorden verpruts, gaat zij onverstoorbaar rechtdoor.
Raskolnikov is een band met een totaal andere chemie dan Spasmodique. Ik lever de nummers aan en deze worden vervolgens heel vrij en los geïnterpreteerd. Het kan alle kanten opgaan en klinkt geen optreden hetzelfde. Onlangs hebben we onze tweede cd voltooid. Deze is vorig jaar zomer live opgenomen. Vervolgens heeft Chris de opnamen mee naar huis genomen en in zijn huisstudio afgemaakt en gemixed. Puur monnikenwerk! Binnenkort moet deze verschijnen. Na het korte optreden een lift gekregen van drummer Ron, samen hamburgers gegeten en wat muziek beluisterd. Daarna…gecrasht.

Maandag
Naast Spasmodique en Raskolnikov heb ik begin dit jaar ook solo-opnames gemaakt in Portugal, samen met muzikant en producer Jules Otto en een aantal Portugese muzikanten.
Jules shopt momenteel bij platenmaatschappijen om dit uitgebracht te krijgen. Jan Douwe Kroeske heeft zich inmiddels enthousiast getoond en wil in mei een Twee-Meter sessie doen.
Vandaag weer eens naar deze opnamen geluisterd en nagedacht over eventuele muzikanten om het mee uit te voeren. De komende weken ga ik het allereerst vooral druk krijgen met het schrijven voor diverse bladen. Het zomernummer van R'Uit Magazine komt eraan, ik heb nog een interview met The Gathering klaarliggen om uit te werken voor www.dutchsound.nl en ik werk aan een groot artikel voor Plus Magazine over oudere (maar niet minder frisse) popsterren en hun fans. Maar vandaag niet. Vandaag vooral luieren, genieten van de lentezon en terugkijken op een enerverend weekje.

Mark Ritsema